Helski Park Wydmowy

Ścieżki nad piaskami

Projekt:
Rewitalizacja i ochrona siedliska wydmowego – drugi etap tworzenia Parku wydmowego w Helu
Beneficjent:
Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego
Termin:
2009-2012
Budżet:
2,1 mln zł

Mierzeja Helska jest miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów z wielu powodów. Bliskość morza i Zatoki Puckiej, ogromne piaszczyste plaże, niepowtarzalne krajobrazy, wydmy, a także liczne atrakcje oferowane przez nadmorskie kurorty – wszystko to powoduje, że co roku przebywają tu tłumy odwiedzających. Ogromna popularność tego wyjątkowego miejsca wiąże się z koniecznością szczególnej dbałości o jego ochronę.

Siedliska wydmowe, na których występują cenne, rzadkie i zagrożone gatunki, wymagają odpowiedniego zabezpieczenia przed wpływem czynników związanych ze wzmożonym ruchem turystycznym, takich jak dewastacja roślinności, zaśmiecanie czy płoszenie ptaków. 

Dlatego, aby poznać i zrozumieć potrzeby związane z ochroną przyrody w tym regionie, warto odwiedzić utworzone na Helu fokarium oraz park wydmowy.  

Półwysep Helski to wąski, 34‑kilometrowy pas lądu. W niektórych miejscach jego szerokość nie przekracza nawet 200 m. Na całej jego długości zauważalny jest naturalny krajobraz wydmowy – występują tu rozległe kompleksy wydmy szarej i białej, położone w malowniczym otoczeniu wrzosowisk, lasów mieszanych i borów sosnowych.

Wydmy białe są wydmami ruchomymi, o kształcie parabolicznym, pokrytymi roślinnością dość ubogą i niezbyt zwartą. Gatunki zasiedlające wydmę muszą wykazywać zdolności do przetrwania
w warunkach zasypywania i odwiewania piasku. Charakterystyczne dla tego rodzaju wydm jest występowanie traw: piaskownicy zwyczajnej oraz rzadszej wydmuchrzycy piaskowej

Wydmy szare są częściowo ustabilizowane i najczęściej porastają je suche murawy lub wrzosowiska, rzadziej pojawiają się tu drzewa.

Naturalny krajobraz wydmowy uchodzi w Polsce za unikatowy, ponieważ rosną tu rzadkie gatunki roślin np. mikołajek nadmorski czy rokitnik zwyczajny objęte ochroną gatunkową. Występująca tu mozaika cennych siedlisk wymaga szczególnej ochrony. Dlatego też Mierzeja Helska została włączona do sieci NATURA 2000.

Aby chronić cenne siedliska wydmowe przed silną antropopresją, przy wsparciu środków unijnych wybudowano specjalne kładki i pomosty umożliwiające swobodne poruszanie się po wydmach. Takie rozwiązanie ukierunkowuje ruch turystyczny i jednocześnie pozwala chronić wydmy przed zniszczeniem. Dodatkowo część obszaru wydmowego została zabezpieczona barierami uniemożliwiającymi zadeptywanie roślinności.

Kładki dla pieszych wyposażono w miejsca odpoczynku, będące jednocześnie punktami widokowymi chroniącymi turystów przed wiatrem i deszczem.

Pomosty posiadają poręcze zabezpieczające, ławki, kosze na śmieci oraz punkty świetlne zasilane energią słoneczną – zapewniają one dodatkowe światło roślinom schowanym w cieniu powstałej infrastruktury. Dzięki tablicom informacyjnym, z których można dowiedzieć się wiele o znaczeniu wydm, właściwej ich ochronie oraz sposobach umacniania brzegu, przedsięwzięcie pełni także rolę edukacyjną.

Wymienione wyżej obiekty stały się kolejną atrakcją turystyczną Helu umożliwiającą podziwianie wyjątkowych ekosystemów nadmorskich wydm białych i szarych.