Cel szczegółowy 2.7 Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia – FEnIKS

Projekty realizowane w ramach celu szczegółowego będą na każdym etapie: projektowania, wdrażania czy w okresie trwałości uwzględniać zasadę niedyskryminacji w celu zapobiegania wszelkim formom dyskryminacji, ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Będzie się to wyrażać w konieczności zapewnienia wszystkim osobom jednakowego dostępu do m.in. produktów, usług, infrastruktury. Rezultaty projektów będą miały ogólnodostępny charakter, będą oferowane szerokiemu kręgowi adresatów i będą dostępne dla społeczeństwa bez dyskryminacji ze względu na przywołane powyżej cechy, a sama treść projektów nie będzie dyskryminacyjna.

Przy projektowaniu działań z zakresu edukacji ekologicznej uwzględnione zostaną potrzeby wszystkich grup odbiorców, w tym osób starszych i z niepełosprawnościami. Kampanie informacyjne będą realizowane z zachowaniem standardów dostępności, z wykorzystaniem różnorodnych form i kanałów komunikacji, w celu dotarcia do możliwe największej liczby mieszkańców kraju.

Na potrzeby wdrażania programu zostanie przygotowana analiza grup będących w niekorzystnej sytuacji. Przygotowanie analizy zostanie zlecone zewnętrznym ekspertom, a zdiagnozowane bariery równościowe zostaną uwzględnione w dokumentach wdrożeniowych.

W procedurze stosowane będą kryteria premiujące za zaplanowanie działań wyrównujących szanse ww. grup zagrożonych dyskryminacją.

Działania przewidziane w ramach celu szczegółowego będą miały w głównej mierze na celu realizację postanowień wynikających z właściwych strategii rozwojowych o charakterze krajowym – Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030, Polityki ekologicznej państwa 2030 (PEP2030) oraz Priorytetowymi ramami działań dla sieci Natura 2000 (PAF). Będą uwzględniały specyficzne uwarunkowania terytorialne zawarte w tych dokumentach. Oznacza to podejmowanie inwestycji koniecznych do osiągnięcia celów strategicznych na poziomie krajowym i ponadregionalnym, co jest głównym celem Programu. Strategie i mechanizmy terytorialne będą miały charakter uzupełniający wobec podstawowego zakresu interwencji Programu oraz będą stosowane tam, gdzie będzie to uzasadnione charakterem inwestycji oraz istnieniem właściwych instrumentów wdrożeniowych.

Działania realizowane w FEnIKS będą zbieżne z Planem działania SUE RMB, a w szczególności w zakresie dwóch obszarów (dla obszaru polityki 12 Polska jest współkoordynatorem): 2. Obszar polityki Zagrożenia – Działanie 1: Zapobieganie zanieczyszczeniom i ograniczanie stosowania niebezpiecznych substancji oraz Działanie 2: Zmniejszanie oddziaływania nowych zanieczyszczeń i remediacja historycznych; 12. Obszar polityki Innowacje – innowacje będące odpowiedzią na wielkie wyzwania społeczne, środowiskowe i gospodarcze XXI wieku w regionie Morza Bałtyckiego (np. zmiany klimatyczne, efektywne gospodarowanie zasobami, pandemie, szybka urbanizacja, zdrowy tryb życia i starzenie się, czysta energia oraz różne wyzwania środowiskowe Morza Bałtyckiego). Program będzie promował wybór do dofinasowania projektów zgodnych z ww. obszarami priorytetowymi SUE RMB poprzez ustanowienie preferencji w kryteriach wyboru projektów.

W ramach programu FEnIKS wdrażane będą projekty komplementarne do projektów wspieranych z programów Interreg w obszarze klimatu i środowiska. Instytucje realizujące program będą zaangażowane we współpracę w ramach międzynarodowej inicjatywy KE European Network of Environmental Authorities – Managing Authorities (ENEA-MA) – w obszarze klimatu i środowiska. Projekty wspierane w ramach csz będą komplementarne z projektami finansowanymi z Programu LIFE, który w założeniu promuje realizację przedsięwzięć realizowanych przez kilku partnerów, w szczególności w formule współpracy z partnerami zagranicznymi.

W ramach celu szczegółowego, dla wybranych typów projektów, przewiduje się zastosowanie kryterium punktowego promującego przedsięwzięcia, które zakładają współpracę, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje, z partnerami z innych Państw Członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych, jak również dla projektów, które będą miały pozytywny transgraniczny wpływ lub projektów komplementarnych do innych projektów realizowanych poza granicami Polski w UE, krajach kandydujących i stowarzyszonych. Za współpracę z podmiotami z UE będą odpowiedzialni beneficjenci projektów. Ostateczna decyzja o typach projektów, dla których będzie zastosowane kryterium, zostanie podjęta przez KM.

Po analizie możliwości zastosowania w celu szczegółowym 2.7 nie przewiduje się wsparcia w formie instrumentów finansowych. Podmiotami realizującymi projekty w obszarze na ogół są instytucje publiczne, a efekt działań nie służy bezpośrednio prowadzeniu działalności gospodarczej. Działania w zakresie rekultywacji, w tym remediacji terenów zdegradowanych, czy działania w obszarze różnorodności biologicznej nie są inwestycjami generującymi przychód, ponieważ sensem tych przedsięwzięć są korzyści środowiskowe. Jeśli w wyniku realizacji projektów powstaje jakaś infrastruktura, ma ona charakter publiczny (ogólnodostępny), a za jej użytkowanie możliwe będzie pobieranie pewnych opłat na pokrycie części kosztów utrzymania.