Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia – Warmia i Mazury

Wsparcie ukierunkowane będzie na:

• przedsięwzięcia służące zachowaniu lub przywracaniu stanu populacji zagrożonych gatunków zwierząt, roślin, grzybów i właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, zwalczaniu gatunków inwazyjnych oraz ochronie ekosystemów, w tym w szczególności na obszarach Natura 2000;
• opracowanie (w tym aktualizacja) i wdrażanie dokumentów planistycznych parków krajobrazowych (w tym planów ochrony parków krajobrazowych, priorytetem będzie wsparcie opracowania i poprawy planów działań ochronnych tych parków, których teren obejmuje również obszar Natura 2000);
• ochronę wód i ekosystemów od wód zależnych, przede wszystkim jezior. Interwencja skoncentruje się na urządzaniu i zagospodarowaniu terenów bezpośrednio wokół jezior, i łączących je kanałów, rzek, Zalewu Wiślanego (w ich strefie przybrzeżnej) w imię dbałości o jakość wody, ograniczenia zanieczyszczeń i antropopresji;
• ograniczaniu antropopresji poprzez projekty zabezpieczające obszary chronione i cenne przyrodniczo przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów, dotyczące, właściwego dla celów ochrony przyrody danego terenu, ukierunkowania ruchu turystycznego minimalizującego jego negatywny wpływ na stan różnorodności biologicznej wraz z elementami edukacyjno-informacyjnymi na temat ochrony przyrody i ograniczania antropopresji na środowisko przyrodnicze, oraz z wyłączeniem budowy marin i przystani jachtowych;
• ochronę i przywracanie walorów przyrodniczo-krajobrazowych w szczególności na obszarach zurbanizowanych, tworzenie miejsc ochrony różnorodności biologicznej na obszarach miejskich oraz pozamiejskich w oparciu o gatunki rodzime, zazielenianiu przestrzeni miejskiej oraz inwentaryzacji zieleni w miastach jako element takiego projektu;
• prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych w zakresie ochrony przyrody (w szczególności skierowanych do dzieci i młodzieży) jako element uzupełniający powyższe przedsięwzięcia;
• rekultywację i remediację obszarów zdegradowanych działalnością gospodarczą (na terenach nie należących do Skarbu Państwa);
• usuwanie odpadów azbestowych i wyrobów zawierających azbest ze środowiska. Koszty transportu i składowania odpadów azbestowych na składowiskach nie będą kwalifikowane.

Szczególną rolę odgrywać będą tu działania w parkach krajobrazowych ale także wokół jezior i rzek w celu ich ochrony przed negatywnym wpływem turystyki na środowisko.
Rekultywacja będzie prowadzić w pierwszej kolejności do przeznaczenia terenu na cele przyrodnicze lub społeczne oraz rozwój zieleni miejskiej. Wsparcie będzie udzielone w przypadkach, gdy podmiot odpowiedzialny za degradację terenu czy też nielegalne składowania odpadów nie może być zidentyfikowany lub nie może zostać obarczony odpowiedzialnością za sfinansowanie remediacji lub rekultywacji zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” oraz Dyrektywą 2004/35.
Dopuszcza się w uzasadnionych przypadkach realizację projektów w zakresie tworzenia i rozwoju ośrodków pomocy i rehabilitacji dzikich zwierząt.
Preferowane będą projekty realizowane na terenie obszarów NATURA 2000, parków krajobrazowych i obszarach krajobrazów priorytetowych, wyznaczonych w audycie krajobrazowym województwa warmińsko-mazurskiego. Na wsparcie projektów infrastrukturalnych niezwiązanych bezpośrednio z ochrona siedlisk i gatunków chronionych, takich jak ośrodki, centra ochrony bioróżnorodności czy banki genowe zostanie przekazane maksymalnie 10% alokacji przeznaczonej na ten cel. Na wsparcie projektów związanych z aktywną ochroną i odtwarzaniem siedlisk oraz restytucją gatunków chronionych zostanie przeznaczone przynajmniej 15 mln euro.

Wsparcie infrastruktury turystycznej na obszarach chronionych będzie ograniczone do inwestycji, które będą służyły wyłącznie ochronie środowiska naturalnego, poprzez skanalizowanie ruchu turystycznego oraz zapewnią ograniczenie degradacji środowiska przyrodniczego w miejscach przemieszczania się i wypoczynku osób zwiedzających.

Koszty parkingów (w tym grzybo- i ryboparkingów) oraz dróg dojazdowych nie będą kwalifikowane, chyba że potrzeba ich budowy wynika z zapisów planu ochrony dla danego obszaru lub konieczności ograniczenia presji ze strony ruchu turystycznego na ten obszar i uzyskano potwierdzenie organu sprawującego nadzór nad obszarem. Ww. wydatki będą stanowić wyłącznie element projektu i będą ograniczone do 20%.