Działanie FESW.02.05 Gospodarowanie zasobami wody i przeciwdziałanie klęskom żywiolowym – Świętokrzyskie

EFRR/FS.CP2.IV – Wspieranie przystosowania się do zmian klimatu i zapobiegania ryzyku związanemu z klęskami żywiołowymi i katastrofami, a także odporności, z uwzględnieniem podejścia ekosystemowego

058 – Działania w zakresie przystosowania się do zmian klimatu oraz zapobieganie ryzykom związanym z klimatem i zarządzanie nimi: powodzie i osunięcia ziemi (w tym zwiększanie świadomości, ochrona ludności i systemy zarządzania klęskami żywiołowymi i katastrofami, infrastruktura i podejście ekosystemowe), 059 – Działania w zakresie przystosowania się do zmian klimatu oraz zapobieganie ryzykom związanym z klimatem i zarządzanie nimi: pożary (w tym zwiększanie świadomości, ochrona ludności i systemy zarządzania klęskami żywiołowymi i katastrofami, infrastruktura i podejście ekosystemowe), 060 – Działania w zakresie przystosowania się do zmian klimatu oraz zapobieganie ryzykom związanym z klimatem i zarządzanie nimi: inne ryzyka, np. burze i susze (w tym zwiększanie świadomości, ochrona ludności i systemy zarządzania klęskami żywiołowymi i katastrofami, infrastruktura i podejście ekosystemowe)

Typy operacji:

• Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu miast, z wyłączeniem miast wspieranych w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 oraz w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027.
• Adaptację terenów zurbanizowanych do zmian klimatu miast, w tym nieposiadających planów adaptacji do zmian klimatu, z wyłączeniem miast wspieranych w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 oraz w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 – kompleksowe działania w celu m.in. dostosowania infrastruktury do ekstremalnych stanów pogodowych, zatrzymania odpływu wód opadowych (w tym rozwój zielonej oraz zielono – niebieskiej infrastruktury), likwidacji miejskich wysp ciepła, wspierania systemów gospodarowania wodami opadowymi, (w tym inteligentnych systemów zarządzania), zapobiegających podtopieniom i zalaniom, ograniczających skutki tych zjawisk, spowalniających odpływ oraz zapewniających retencjonowanie wody wraz z systemami jej dystrybucji na okres suszy.
• Wspieranie retencjonowania wody, w tym przede wszystkim małej retencji, zwłaszcza w oparciu o naturalne mechanizmy ekosystemowe (nature based solutions).
• Niezbędne działania w zakresie urządzeń wodnych i infrastruktury hydrotechnicznej służących zmniejszeniu skutków powodzi i suszy (w25szczególności: modernizacja/odbudowa urządzeń hydrotechnicznych w celu zwiększenia retencji korytowej oraz gruntowo-glebowej, zbiorniki suche, poldery przeciwpowodziowe, wały przeciwpowodziowe), jeśli naturalne mechanizmy ekosystemowe są niewystarczające, a podjęcie tych działań nie zwiększy zagrożenia w sytuacjach nadzwyczajnych.
• Rozwój potencjału służb publicznych – rozwój monitoringu, systemów prognozowania i ostrzegania przed stanami nadzwyczajnymi oraz systemów ratownictwa, w tym doposażenie służb ratowniczych (m.in. zakup sprzętu do prowadzenia akcji ratowniczych i usuwania skutków zjawisk katastrofalnych lub poważnych awarii chemiczno-ekologicznych), budowa, rozbudowa, modernizacja infrastruktury służb ratowniczych.
• Edukację zwiększającą świadomość na temat zmian klimatu, sprzyjającą racjonalnemu korzystaniu z zasobów środowiskowych i wspierającą ochronę zasobów nieodnawialnych oraz promującą bezpieczne zachowania indywidualne i grupowe w sytuacjach zagrożenia ekologicznego, pożarowego, powodziowego (jako element szerszego projektu).
  
  W ramach tego Działania, realizowane będą kompleksowe inwestycje, które będą wspierać przystosowanie do zmiany klimatu, a także zapobiegać ryzyku i zwiększać odporność na klęski żywiołowe z uwzględnieniem działań spowalniających odpływ oraz zwiększenie retencjonowania wody wraz z systemami jej dystrybucji w okresie suszy, czy też eliminowaniem lokalnych wysp ciepła.
  
  W celu zwiększenia retencji stosowane będą rozwiązania zatrzymujące wodę w krajobrazie (możliwe do zrealizowania nawet na obszarach silnie zurbanizowanych), poprzez zamianę powierzchni nieprzepuszczalnych na przepuszczalne, wprowadzanie terenów zielonych, renaturyzację obszarów wodno-błotnych, zadrzewienia, wprowadzanie trwałych użytków zielonych.
  
  Celem realizowanych działań będzie również podniesienie świadomości społeczeństwa na temat zmian klimatu i ich konsekwencji. Działania te będą realizowane jako element kompleksowych projektów.
  
  Zgodnie zapisami UP, realizowane działania muszą być zgodne m.in. z dyrektywą siedliskową (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z 21.05.1992 r), dyrektywą w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dyrektywa Rady 2009/147/WE z 30.11.1992 r), ramową dyrektywą wodną (dyrektywa 2000/60/WE).
  
  Wspierane inwestycje, nie mogą co do zasady powodować nieosiągnięcia dobrego stanu lub potencjału jednolitych części wód, nie mogą pogarszać stanu lub potencjału jednolitych części wód oraz nie mogą mieć znaczącego wpływu na cele ochrony obszarów Natura 2000, chyba że zachodzą przesłanki do odstępstw przewidzianych w dyrektywie siedliskowej. Projekty, które powodują zastosowanie art. 4 ust. 7 Ramowej Dyrektywy Wodnej, nie będą wspierane. Nie będą wspierane prace utrzymaniowe na rzekach ani regulacja rzek, jak również zbiorniki wielofunkcyjne.
  
  Przedsięwzięcia powinny być nastawione przede wszystkim na chronienie życia ludzkiego przed skutkami klęsk żywiołowych.
  W projektach, w których będzie to zasadne, stosowane będą rozwiązania w zakresie obiegu cyrkularnego (w tym efektywności energetycznej i użycia energii z OZE). Mogą być również finansowane elementy spełniające szersze cele Polityki Spójności (np. usuwanie barier architektonicznych), jako element projektu.
  
  Zgodnie z zapisami Umowy Partnerstwa, działania dotyczące adaptacji terenów zurbanizowanych do zmian klimatu powinny wynikać z miejskich planów adaptacji (MPA), w przypadku, gdy nie ma prawnego obowiązku posiadania/opracowywania MPA, działania adaptacyjne do zmian klimatu mogą być realizowane w sposób zintegrowany, uwzględniając włączenie różnych interesariuszy.
  
  Wsparcie kanalizacji deszczowej będzie możliwe tylko w ramach kompleksowych projektów zagospodarowania wód opadowych nakierowanych na zatrzymanie wód w miejscu ich opadu i roztopu, zawierających komponenty z zielonej i niebieskiej infrastruktury oraz bez wsparcia kanalizacji sanitarnej.
  
  Realizowane działania dotyczące kanalizacji deszczowej dla miast powyżej 20 tys. mieszkańców muszą wynikać z MPA (Miejskie Plany Adaptacji), a dla miast poniżej2720 tys. mieszkańców z MPA (jeśli zostały opracowane) lub innych dokumentów wskazujących na istnienie ryzyka powodziowego.
  
  W zakresie projektów Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) wsparcie kierowane jest do OSP włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz OSP, które będą wypełniać kryteria włączenia do KSRG dzięki realizacji projektu oraz będą dążyć do włączenia do KSRG.
  Jednostki Państwowej Straży Pożarnej mogą ubiegać się o dofinansowanie jedynie w zakresie rozwoju monitoringu, systemów prognozowania i ostrzegania przed stanami nadzwyczajnymi oraz budowy/rozbudowy/modernizacji infrastruktury służb ratowniczych, pod warunkiem braku możliwości uzyskania dofinansowania z programów krajowych (np.: w sytuacji wyczerpania alokacji lub gdy zakres projektu jest wyłączony z dofinansowania w ramach tych programów).
  Szczegółowe warunki wsparcia oraz wyboru projektów do dofinansowania zostaną określone w Regulaminie wyboru projektów i Kryteriach wyboru projektów.