Działanie FEOP.02.06 Ochrona różnorodności biologicznej

EFRR/FS.CP2.VII – Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia

073 – Rewaloryzacja obszarów przemysłowych i rekultywacja skażonych gruntów, 074 – Rewaloryzacja obszarów przemysłowych i rekultywacja skażonych gruntów zgodnie z kryteriami efektywności, 077 – Działania mające na celu poprawę jakości powietrza i ograniczenie hałasu, 078 – Ochrona, regeneracja i zrównoważone wykorzystanie obszarów Natura 2000, 079 – Ochrona przyrody i różnorodności biologicznej, dziedzictwo naturalne i zasoby naturalne, zielona i niebieska infrastruktura

Typy przedsięwzięć:

• Działania służące zachowaniu i odtworzeniu siedlisk przyrodniczych oraz populacji gatunków, w tym ochrona czynna (ochrona in situ oraz ex situ) i bierna, a także identyfikacja i zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych (flory i fauny).
• Ochrona, regeneracja i zrównoważone wykorzystanie obszarów cennych przyrodniczo, w tym obszarów Natura 2000 obejmująca:
  1. planowanie i zarządzanie systemem obszarów chronionych, w tym opracowanie / aktualizację dokumentów strategicznych i planistycznych dla obszarów cennych przyrodniczo, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody,
  2. wdrożenie dokumentów strategicznych i planistycznych dla obszarów cennych przyrodniczo, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody,
  3. inwentaryzacje przyrodnicze.
• Rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury:.
  1. bezpośrednio służącej celom ochrony bioróżnorodności wraz z niezbędnym zapleczem (np. zielone dachy i ściany, zielone przystanki, zazielenianie ulic i placów, żywopłoty, kwietne łąki miejskie, instalacje utrzymania zieleni na wodę opadową),
  2. poprzez inwestycje w zieloną infrastrukturę na obszarach miejskich i pozamiejskich w oparciu o gatunki rodzime (np. korytarze ekologiczne, zadrzewienia, parki, tradycyjne sady).
• Rozwój różnorodności biologicznej w oparciu o gatunki rodzime poprzez tworzenie centrów ochrony bioróżnorodności, banków genowych, kolekcji zachowawczych zagrożonych gatunków.
• Ograniczenie antropopresji poprzez m.in. budowę i rozwój infrastruktury turystycznej w celu ukierunkowania ruchu turystycznego na terenie obszarów chronionych i cennych przyrodniczo.
• Kompleksowe działania na rzecz remediacji terenów zanieczyszczonych oraz rekultywacji terenów zdegradowanych, w tym likwidacja dzikich wysypisk, pod kątem celów przyrodniczych, społecznych oraz rozwoju zieleni miejskiej.
• Inwestycje związane z usunięciem azbestu i wyrobów zawierających azbest ze środowiska (edukacja, prace związane z jego usuwaniem, w tym organizacja zbiórki odpadów zawierających azbest) [1].
• Działania z zakresu edukacji, informacji, komunikacji, promocji i rozpowszechniania wiedzy dotyczącej ochrony przyrody i przyrodniczego potencjału regionu oraz różnorodności biologicznej, w tym rozwój infrastruktury miejsc edukacji ekologicznej (wyłącznie jako element większego projektu).

Limity i ograniczenia w realizacji projektów:

• Działania dotyczące zwalczania inwazyjnych gatunków obcych (nie dotyczą gatunków, dla których opracowano wytyczne dotyczące metod zwalczania na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (1 typ przedsięwzięcia).
• W ramach projektów nie będą realizowane inwestycje, które nie przyczyniają się do ochrony, odnowy oraz zrównoważonego użytkowania obszarów chronionych (tj. parkingi i drogi dojazdowe). W wyjątkowych sytuacjach dopuszcza się ich kwalifikowalność jeśli:
  • inwestycje znajdą potwierdzenie w zapisach planu ochrony dla danego obszaru, lub
  • wynikają z konieczności ograniczenia presji ze strony ruchu turystycznego (co jest potwierdzone przez organ sprawujący nadzór nad tym obszarem)
    
    Inwestycja ta stanowić może wyłącznie element projektu, w wysokości do 20% jego całkowitej wartości.
• Opracowanie dokumentów planistycznych dotyczy obszarów cennych przyrodniczo. W przypadku obszarów Natura 2000, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody jest zawężone do:
  • parków krajobrazowych, w tym obszarów Natura 2000 pokrywających się z obszarem danego parku krajobrazowego (możliwe są tylko plany ochrony bez uwzględnienia zakresu planów zadań ochronnych dla Natura 2000),
  • rezerwatów przyrody (jeśli nie pokrywają się z obszarami Natura 2000),
  • obszarów Natura 2000 (tylko w zakresie aktualizacji planów ochrony parków krajobrazowych, które dotychczas uwzględniały zakres planów zadań ochronnych dla fragmentów obszarów Natura 2000).
• Wdrażanie zapisów dokumentów strategicznych i planistycznych dotyczy obszarów cennych przyrodniczo. W przypadku obszarów Natura 2000, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody jest zawężone do:
  • parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody w części nie pokrywającej się z obszarami Natura 2000,
  • w przypadku, gdy obszar Natura 2000 pokrywa się z parkiem krajobrazowym lub rezerwatem przyrody, dofinansowanie możliwe jest gdy:
    • brak jest planowanej/realizowanej interwencji na poziomie krajowym w ramach FEnIKS,
    • są to projekty ograniczone terytorialnie do jednego województwa,
    • realizacja inwestycji ma zgodę organu nadzorującego dany obszar chroniony.
• Projekty realizowane na obszarach chronionych, w celu uzyskania wsparcia, muszą wykazać zgodność zaplanowanych do realizacji zadań z:
  • planami lub zadaniami ochronnymi (zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody) i/lub
  • aktami prawa miejscowego (dotyczącymi zakresu działań dopuszczalnych na obszarze objętym właściwą formą ochrony przyrody),
  • działaniami zidentyfikowanymi w Priorytetowych Ramach Działań (PAF) dla sieci Natura 2000 w Polsce na lata 2021-2027 (w przypadku interwencji realizowanej na obszarach Natura 2000).
• Celem działań podejmowanych w ramach typu przedsięwzięcia 3 b powinno być zwiększenie lub trwałe zachowanie rodzimej bioróżnorodności m.in. poprzez utworzenie sieci powiązanych wzajemnie ekosystemów.
• Przedsięwzięcia w zakresie zielono-niebieskiej infrastruktury bezpośrednio służącej celom ochrony bioróżnorodności wraz z niezbędnym zapleczem realizowane są, zgodnie z przyjętą linią demarkacyjną na obszarach miejskich, z wyłączeniem miast o liczbie mieszkańców większej niż 20 tys. i stolic powiatów z przedziału 15-20 tys. mieszkańców (typ przedsięwzięcia 3 a).
• Wsparcie działań infrastrukturalnych nie związanych bezpośrednio z ochroną siedlisk oraz gatunków chronionych i zagrożonych (4 i 5 typ przedsięwzięcia) realizowane będzie jako element większego projektu, z limitem określonym w Regulaminie wyboru projektów.
• Działania z zakresu ograniczenia antropopresji (5 typ przedsięwzięcia) stanowić będą element większego projektu.
• W ramach 6 typu przedsięwzięcia możliwe są wyłącznie projekty realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego i ich związki na terenach nie należących do Skarbu Państwa.
• Likwidacja dzikich wysypisk w zakresie 6 typu przedsięwzięcia może być realizowana wyłącznie w sytuacji, gdy podmiot odpowiedzialny za degradację terenu czy też nielegalne składowanie odpadów nie może zostać zidentyfikowany lub nie może zostać obarczony odpowiedzialnością za sfinansowanie remediacji lub rekultywacji danego obszaru zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” oraz Dyrektywą 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu.
• Działania na rzecz remediacji terenów zanieczyszczonych oraz rekultywacji terenów zdegradowanych, w tym likwidacja dzikich wysypisk, pod kątem celów przyrodniczych, społecznych oraz rozwoju zieleni miejskiej powinny być realizowane uzupełniająco do pozostałych typów przedsięwzięć zaplanowanych w niniejszym działaniu.
• W ramach 7 typu przedsięwzięcia kosztem niekwalifikowalnym jest składowanie i dostarczanie azbestu na składowisko oraz jego utylizacja. Dopuszcza się, jako uzupełniający element projektu (do 40% jego wartości), wydatki związane ze zwiększeniem efektywności energetycznej budynku, np. ocieplenie dachu po usunięciu azbestu.
• Działania z zakresu edukacji, komunikacji, promocji i rozpowszechniania wiedzy dot. różnorodności biologicznej (8 typ przedsięwzięcia) powinny stanowić element większego projektu oraz wpisywać się w cele Programu ochrony środowiska dla województwa opolskiego na lata 2021-2027.
• We wszystkich projektach, w których będzie to zasadne i możliwe, powinny zostać zastosowane rozwiązania w zakresie obiegu cyrkularnego (w tym efektywności energetycznej i użycia energii ze źródeł odnawialnych, wykorzystanie materiałów pochodzących z odzysku materiałów i recyklingu), jak również elementy sprzyjające adaptacji do zmiany klimatu i łagodzeniu jej skutków (w szczególności zielona i niebieska infrastruktura, efektywne wykorzystanie zasobów wodnych).
• Realizowane przedsięwzięcia muszą być zgodne z zasadą DNSH.
• Wsparcie w ramach Działania powinno być zgodne z Wytycznymi dotyczącymi realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027, w szczególności, w stosownych sytuacjach, w ramach projektów należy uwzględnić koncepcję uniwersalnego projektowania, zgodnie z ww. Wytycznymi.
• W przypadku, gdy w ramach realizowanego projektu wystąpi negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszarów Natura 2000, a wprowadzone środki minimalizujące będą niewystraczające projekt nie będzie mógł być realizowany.
• Pozostałe warunki niezbędne do realizacji projektów niewskazane w SZOP 2021-2027 dla działania określone są w pozostałych dokumentach IZ FEO niezbędnych dla przeprowadzenia postępowania konkurencyjnego/niekonkurencyjnego, w tym w Regulaminie wyboru projektów/ umowie o dofinansowanie/ decyzji o dofinansowaniu.

[1] Decyzją IZFEO 2021-2027 ten typ przedsięwzięć nie będzie realizowany.