Działanie FELD.02.16 Bioróżnorodność – ZIT

EFRR/FS.CP2.VII – Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia

073 – Rewaloryzacja obszarów przemysłowych i rekultywacja skażonych gruntów, 074 – Rewaloryzacja obszarów przemysłowych i rekultywacja skażonych gruntów zgodnie z kryteriami efektywności, 077 – Działania mające na celu poprawę jakości powietrza i ograniczenie hałasu, 078 – Ochrona, regeneracja i zrównoważone wykorzystanie obszarów Natura 2000, 079 – Ochrona przyrody i różnorodności biologicznej, dziedzictwo naturalne i zasoby naturalne, zielona i niebieska infrastruktura, 080 – Inne działania służące redukcji emisji gazów cieplarnianych w dziedzinie zachowania i odtwarzania obszarów naturalnych o wysokim potencjale pochłaniania i składowania dwutlenku węgla, np. poprzez ponowne nawadnianie wrzosowisk, wychwytywanie gazu składowiskowego

W ramach działania wspierane będą następujące typy projektów:

• działania służące zachowaniu lub odtworzeniu ekosystemów, siedlisk przyrodniczych, populacji gatunków (w tym m.in. ochrona czynna, ograniczanie ekspansji inwazyjnych gatunków obcych);
• inwestycje w zakresie zielono-niebieskiej infrastruktury ukierunkowane na wzmocnienie bioróżnorodności i ochronę przyrody;
• inwentaryzacja przyrodnicza i krajobrazowa form ochrony przyrody (w tym obszarów chronionego krajobrazu);
• wdrażanie zapisów dokumentów dla obszarów chronionych;
• działania na rzecz remediacji terenów zanieczyszczonych lub rekultywacji terenów zdegradowanych [1] (w tym składowisk odpadów);
• usuwanie zagrożenia ze strony niewłaściwie składowanych lub magazynowanych odpadów, np. likwidacja tzw. dzikich wysypisk odpadów;
• edukacja w zakresie kwestii środowiskowych lub klimatycznych.

Poniżej wskazano przykładowe rodzaje przedsięwzięć, możliwych do realizacji w
ramach powyższych typów projektów.

• Ochrona czynna [2], ograniczanie ekspansji inwazyjnych gatunków obcych, ochrona i przywrócenie właściwego stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków, tworzenie lub wsparcie istniejących korytarzy ekologicznych [3] (np. budowa przejść dla zwierząt, pomostów dla zwierząt, przepławek dla ryb, usuwanie barier na drodze migracji).
• Inwestycje w zakresie zielono-niebieskiej infrastruktury ukierunkowane na wzmocnienie bioróżnorodności i ochronę przyrody – np. zakładanie łąk kwietnych, zielonych dachów, zielonych ścian, ogrodów na dachach budynków, ogrodów deszczowych, zadrzewień i zakrzewień z gatunków rodzimych [4], zwiększanie terenów zalesionych, rozszczelnianie powierzchni (np. usuwanie betonowych czy asfaltowych zasklepień gruntów celem tworzenia powierzchni biologicznie czynnych).
  
  W zakresie typu projektu 2. nie podlegają dofinansowaniu projekty realizowane w miastach o liczbie mieszkańców większej niż 20 tys., jak również realizowane w miastach stolicach powiatów o liczbie mieszkańców co najmniej 15 tys. Liczba mieszkańców określana jest według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 grudnia 2021 r.
• Przeprowadzenie i opracowanie inwentaryzacji przyrodniczej i krajobrazowej (np. w zakresie siedlisk przyrodniczych, stanowisk roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową oraz ich siedlisk, a także zasługujących na ochronę tworów i składników przyrody nieożywionej) parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, rezerwatów przyrody (jeśli nie pokrywają się z obszarami Natura 2000).
  
  Typ projektu 3. może być realizowany przez wszystkie typy beneficjentów [5] wskazane w działaniu oprócz organizacji pozarządowych, uczelni, jednostek naukowych, parków narodowych.
• Wdrażanie zapisów planów ochrony dla parków krajobrazowych lub rezerwatów przyrody.
• • Przeprowadzanie badań zanieczyszczenia gleby, ziemi i wód gruntowych, analiz koniecznych do przeprowadzenia rekultywacji lub remediacji terenów dotyczące sposobów i kosztów przeprowadzenia remediacji lub rekultywacji.
  • Przeprowadzenie remediacji lub rekultywacji terenów zanieczyszczonych.
    W zakresie typu projektu 5. dofinansowane mogą być jedynie projekty na terenach nienależących do Skarbu Państwa. Beneficjentami projektów mogą być wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego, związki lub stowarzyszenia JST, jednostki organizacyjne działające w imieniu JST i posiadające osobowość prawną.
• Usuwanie zagrożenia ze strony niewłaściwie składowanych lub magazynowanych odpadów – np. usuwanie tzw. dzikich wysypisk odpadów [6] z terenów lasów, terenów JST (w tym terenów miast).
  
  Typ projektu 6. może być realizowany jedynie przez jednostki samorządu terytorialnego, związki lub stowarzyszenia JST, jednostki organizacyjne działające w imieniu JST i posiadające osobowość prawną, PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne.
• Edukacja w zakresie kwestii środowiskowych lub klimatycznych (wsparcie tylko dla projektów o zasięgu regionalnym lub lokalnym) kierowana zarówno do dzieci, młodzieży jak i osób dorosłych – np. szkolenia, konferencje, e-learning, warsztaty, zajęcia praktyczne (np. zakładanie ogrodów deszczowych, sadzenie 139 drzew i innych roślin, konstruowanie budek dla ptaków, nietoperzy, domków dla owadów, konkursy w szkołach z zakresu kwestii środowiskowych), zajęcia m.in. dla działkowców dotyczące niestosowania inwazyjnych gatunków obcych.
  
  Typ projektu 7. może być realizowany tylko przez jednostki samorządu terytorialnego, związki lub stowarzyszenia JST, jednostki organizacyjne działające w imieniu JST i posiadające osobowość prawną, organizacje pozarządowe.
  
  W zakresie wdrażania zapisów dokumentów dla obszarów chronionych (bez względu na typ projektu) dofinansowane mogą być jedynie parki krajobrazowe i rezerwaty przyrody w części nie pokrywającej się z obszarami Natura 2000.
  
  Typy projektów 1. 2. i 4. mogą być realizowane przez wszystkie typy beneficjentów [5] wskazane w działaniu oprócz parków narodowych.
  Beneficjentami projektów dotyczących inwazyjnych gatunków obcych nie może być administracja rządowa, z wyjątkiem sytuacji, gdzie jest to jedynie element projektu.
  
  1] Tereny zdegradowane – tereny zanieczyszczone.
  [2] Zgodnie z art. 5 pkt 5 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody –
  ochrona czynna – stosowanie, w razie potrzeby, zabiegów ochronnych w celu przywrócenia naturalnego stanu ekosystemów i składników przyrody lub zachowania siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt lub grzybów.
  [3] Zgodnie z art. 5 pkt 2 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – korytarz ekologiczny – obszar umożliwiający migrację roślin, zwierząt lub grzybów.
  [4] Gatunek rodzimy – gatunek miejscowy, pochodzący z obszaru, na którym występuje.
  [5] Przez JST rozumie się również związki lub stowarzyszenia JST. Przez jednostki organizacyjne działające w imieniu jednostek samorządu terytorialnego rozumie się jednostki organizacyjne działające w imieniu JST i posiadające osobowość prawną. Przez Lasy Państwowe rozumie się PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne.
  [6] miejsce nieprzeznaczone do składowania odpadów, na którym porzucane są odpady.