Działanie FEWP.02.10 Ochrona i zachowanie przyrody wraz z rozwojem zielonej infrastruktury oraz ograniczeniem zanieczyszczeń

Cel szczegółowy

EFRR/FS.CP2.VII – Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia

Wysokość alokacji UE (EUR)
20 000 000,00

Zakres interwencji

074 – Rewaloryzacja obszarów przemysłowych i rekultywacja skażonych gruntów zgodnie z kryteriami efektywności, 077 – Działania mające na celu poprawę jakości powietrza i ograniczenie hałasu, 078 – Ochrona, regeneracja i zrównoważone wykorzystanie obszarów Natura 2000, 079 – Ochrona przyrody i różnorodności biologicznej, dziedzictwo naturalne i zasoby naturalne, zielona i niebieska infrastruktura, 080 – Inne działania służące redukcji emisji gazów cieplarnianych w dziedzinie zachowania i odtwarzania obszarów naturalnych o wysokim potencjale pochłaniania i składowania dwutlenku węgla, np. poprzez ponowne nawadnianie wrzosowisk, wychwytywanie gazu składowiskowego

Opis działania

Typy projektów:

  • Poprawa efektywności zarządzania zasobami przyrody, w tym także podlegającymi prawnej ochronie poprzez:
    1. opracowanie, aktualizację i wdrażanie dokumentów strategicznych, planistycznych dla obszarów chronionych w ramach ograniczonego zakresu [W zakresie wdrażania zapisów dokumentów strategicznych i planistycznych wsparcie obejmie parki krajobrazowe i rezerwaty przyrody w części nie pokrywającej się z obszarami Natura 2000, zaś w przypadku, gdy obszar Natura 2000 pokrywa się z parkiem krajobrazowym lub rezerwatem przyrody muszą wystąpić wskazane warunki: brak planowanej/realizowanej interwencji z FEnIKS; projekty będą ograniczone terytorialnie do jednego województwa i realizowane tylko za zgodą organu nadzorującego dany obszar chroniony.
      W odniesieniu do opracowania dokumentów planistycznych dla obszarów chronionych wsparciu podlegać będą parki krajobrazowe, w tym obszary Natura 2000 pokrywające się z obszarem danego parku krajobrazowego (tylko plany ochrony bez uwzględnienia zakresu planów zadań ochronnych dla Natura 2000), rezerwaty przyrody (jeśli nie pokrywają się z obszarami Natura 2000) oraz obszary Natura 2000 (tylko aktualizacja planów ochrony parków krajobrazowych, które dotychczas uwzględniały zakres planów zadań ochronnych dla fragmentów obszarów Natura 2000] parków krajobrazowych, rezerwatów przyrody i obszarów Natura 2000.
    2. ochronę i przywracanie właściwego stanu siedlisk przyrodniczych i ekosystemów oraz populacji zagrożonych gatunków na podlegających ochronie obszarach cennych przyrodniczo oraz poza nimi poprzez:
      • wzmacnianie warunków funkcjonowania rodzimej fauny i flory w wyniku m.in. utworzenia centrów ochrony i rozwoju bioróżnorodności (np. banki genowe, (eko)parki, ogrody botaniczne), ochrony populacji owadów zapylających, wdrażania zintegrowanych sieci siedlisk dla zapewnienia ich spójności ekologicznej, monitorowania i kontroli rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych oraz opracowania skutecznych i niegroźnych dla środowiska metod ich zwalczania),
      • przywracanie naturalnych reżimów hydrologicznych, tj. obszarów podmokłych, torfowisk, bagien, oczek i zadrzewień śródpolnych, jako uzupełnienie w stosunku do działań podejmowanych na rzecz retencjonowania w ramach rozwoju zielono-niebieskiej infrastruktury,
      • projekty ograniczające negatywny wpływ człowieka na środowisko przyrodnicze (m.in. działania kanalizujące ruch turystyczny), w tym inwestycje w zmianę funkcji terenów zdegradowanych środowiskowo przede wszystkim na cele przyrodnicze (m.in. zalesianie, ochrona różnorodności biologicznej,) oraz społeczne (m.in. działalność społeczna, rekreacja i kultura).
    3. Informacje dodatkowe do 1 Typu projektu:
  • Na obszarach chronionych możliwość wsparcia infrastruktury turystycznej jest ograniczona jedynie do inwestycji, których głównym celem będzie ochrona środowiska naturalnego poprzez skanalizowanie ruchu turystycznego oraz ograniczenie degradacji środowiska przyrodniczego w miejscach przemieszczania się i wypoczynku osób odwiedzających.
  • Koszty parkingów oraz dróg dojazdowych nie będą kwalifikowane, chyba że potrzeba ich budowy wynika z zapisów planu ochrony dla danego obszaru lub konieczności ograniczenia presji ze strony ruchu turystycznego na ten obszar i uzyskano potwierdzenie organu sprawującego nadzór nad obszarem. Ww. wydatki mogą stanowić jedynie element projektu i stanowić nie więcej niż 20% wartości wydatków kwalifikowalnych projektu.
  • Na wsparcie zadań infrastrukturalnych niezwiązanych bezpośrednio z ochroną siedlisk i gatunków chronionych, takich jak ośrodki, centra ochrony bioróżnorodności, banki genowe oraz infrastruktura związana z kanalizowaniem ruchu turystycznego może zostać przeznaczone maksymalnie 30% kosztów kwalifikowalnych projektu.
  1. Projekty służące wzrostowi efektywności działalności informacyjno – edukacyjnej w zakresie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej dotyczące m.in.:
    • a) warsztatów, szkoleń i zajęć praktycznych, ścieżek edukacyjnych, wydarzeń edukacyjnych i konkursów, w tym rozwoju miejsc edukacji ekologicznej w wyniku ich sukcesywnej budowy, przebudowy i doposażenia, działalności informacyjno-edukacyjnej oraz uzupełniająco wsparcie realizacji wojewódzkich programów ochrony powietrza oraz uchwał antysmogowych.

    Informacje dodatkowe do II Typu projektu:

    • Działania informacyjno-promocyjne powinny być prowadzone zwłaszcza w odniesieniu do roli i potrzeb ochrony różnorodności biologicznej, zasobów naturalnych i funkcji ekosystemów, a także zrównoważonego korzystania ze środowiska oraz adaptacji do zmian klimatu.
    • Na wsparcie zadań infrastrukturalnych niezwiązanych bezpośrednio z ochroną siedlisk i gatunków chronionych, może zostać przeznaczone maksymalnie 30% kosztów kwalifikowalnych projektu.
    • Kompleksowe projekty na rzecz remediacji (w tym dekontaminacji) i rekultywacji terenów zanieczyszczonych, a także rekultywacji terenów zdegradowanych, (w tym nielegalnych składowisk odpadów), których efektem będzie przekształcenie funkcjonalności tych terenów przede wszystkim na cele przyrodnicze (m.in. zalesianie, ochrona bioróżnorodności) oraz społeczne.

    Informacje dodatkowe do III Typu projektu:

    W przypadku poziomu skażenia uniemożliwiającego taki sposób zagospodarowania, dopuszcza się możliwość przeznaczenia terenów na działalność gospodarczą wnoszącą istotny wkład w realizację co najmniej jednego celu środowiskowego w rozumieniu Rozporządzenia w sprawie Taksonomii.

    4. Usuwanie azbestu z budynków publicznych i prywatnych.

    Informacje dodatkowe do IV Typu projektu:

    • Wszelkie inwestycje związane z usuwaniem azbestu muszą być realizowane zgodnie z obwiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
    • W ramach realizowanego projektu możliwe jest uwzględnienie wydatków odtworzeniowych, związanych ze zwiększeniem efektywności energetycznej budynku, przy czym nie mogą one stanowić więcej niż 30% kosztów kwalifikowalnych projektu.

    Informacje dodatkowe do wszystkich typów projektów:

    • Podejmowane działania powinny koncentrować się na ochronie i odbudowie bioróżnorodności i ekosystemów zgodnie z założeniami koncepcji projektowania uniwersalnego celem kształtowania optymalnej funkcjonalności i dostępności inwestycji dla wszystkich ich użytkowników.
    • Podejmowane działania powinny być zgodne z dyrektywami „ptasią”, siedliskową i ramową dyrektywą wodną, a także Unijną strategią na rzecz bioróżnorodności z perspektywą do 2030 r.
    • Wspierane projekty wymagają realizacji zgodnie z zasadą „nie czyń znaczących szkód” (Do No Significant Harm), w tym nie mogą oddziaływać negatywnie na żaden z sześciu celów środowiskowych oraz wnoszą istotny wkład w realizację co najmniej jednego z celów środowiskowych wymienionych w art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852.”
    • Preferowane będą projekty zakładające partnerską współpracę i wymianę dobrych praktyk (w tym realizowane międzysektorowo) w zakresie ochrony środowiska.
    • Zakłada się, że opomiarowaniu (badaniu) podlegać będzie poziom bioróżnorodności oraz szczegółowe wskaźniki (cele) w tym zakresie na obszarze województwa wielkopolskiego (metodyka oraz wskaźniki opomiarowania (badania) bioróżnorodności zostaną ustalone z właściwymi instytucjami odpowiedzialnymi za prowadzenie państwowego monitoringu środowiska lub obszarów Natura 2000).

    Uzupełniającymi elementami projektów określonych w typach I-IV mogą być interwencje przyczyniające się do zmniejszenia zanieczyszczeń powietrza wraz z rozwojem zielono – niebieskiej infrastruktury takie jak:

    • inwestycje w rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury na terenach zurbanizowanych, które przyczynią się do efektywnej absorpcji i rozpraszania pyłów, a także gazów i hałasu obejmujące m.in. utworzenie i rozwój trwałych użytków zielonych o właściwościach retencyjnych m.in. parków miejskich, niskiej zieleni i zadrzewień, zielonych ścian i dachów budynków, zielonych przystanków i torowisk oraz otwartych zielonych przestrzeni.
    Maksymalny % poziom dofinansowania UE w projekcie
    70
    Maksymalny % poziom dofinansowania całkowitego wydatków kwalifikowalnych na poziomie projektu (środki UE + współfinansowanie ze środków krajowych przyznane beneficjentowi przez właściwą instytucję)
    70
    Pomoc publiczna – unijna podstawa prawna
    Bez pomocy, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, Rdozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L z 15.12.2023)
    Pomoc publiczna – krajowa podstawa prawna
    Bez pomocy, Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 11 grudnia 2022 r. w sprawie udzielania pomocy inwestycyjnej na infrastrukturę lokalną w ramach regionalnych programów na lata 2021–2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2686), Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 września 2022 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów na lata 2021–2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2062), Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 7 listopada 2023 r. w sprawie udzielania pomocy inwestycyjnej na remediację szkód wyrządzonych środowisku, rekultywację zdegradowanych siedlisk przyrodniczych i ekosystemów, ochronę lub odbudowę bioróżnorodności lub ekosystemów oraz wdrażanie rozwiązań opartych na zasobach przyrody w celu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej w ramach regionalnych programów na lata 2021–2027 (Dz. U. z 2023r., poz.2451), W przygotowaniu
    Uproszczone metody rozliczania
    do 7% stawka ryczałtowa na koszty pośrednie (podstawa wyliczenia: koszty bezpośrednie) [art. 54(a) CPR], uproszczona metoda rozliczania wydatków w oparciu o projekt budżetu [art. 53(3)(b) CPR]
    Forma wsparcia
    Dotacja
    Dopuszczalny cross-financing (%)
    15
    Minimalny wkład własny beneficjenta
    30%
    Minimalna wartość wydatków kwalifikowalnych w projekcie
    250 000,00
    Sposób wyboru projektów
    Konkurencyjny
    Realizacja instrumentów terytorialnych
    Nie dotyczy
    Typ beneficjenta – ogólny
    Administracja publiczna, Instytucje nauki i edukacji, Organizacje społeczne i związki wyznaniowe, Partnerstwa, Służby publiczne
    Typ beneficjenta – szczegółowy
    Jednostki organizacyjne działające w imieniu jednostek samorządu terytorialnego, Jednostki rządowe i samorządowe ochrony środowiska, Jednostki Samorządu Terytorialnego, Lasy Państwowe, parki narodowe i krajobrazowe, Organizacje badawcze, Organizacje pozarządowe, Partnerstwa instytucji pozarządowych, Podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego, Uczelnie
    Grupa docelowa
    jednostki naukowo-badawcze (dotyczy podmiotów posiadających osobowość prawną), jednostki organizacyjne JST posiadające osobowość prawną, odbiorcy projektów parasolowych, organizacje pozarządowe (dotyczy podmiotów posiadających osobowość prawną), państwowe jednostki organizacyjne, w tym państwowe jednostki budżetowe, PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne, podmioty zarządzające parkami krajobrazowymi, rezerwatami przyrody i obszarami Natura 2000, przedsiębiorstwa, uczelnie i inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki
    Słowa kluczowe
    bioróżnorodność, climate_proofing, czyste_powietrze, dekontaminacja, edukacja_ekologiczna, edukacja_przyrodnicza, edukacja_środowiskowa, ekosystem, Europejski_Zielony_Ład, ochrona_siedlisk

    • WLWK-PLRO132 – Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (EFRR/FST/FS)
    • WLWK-PLRO194 – Liczba obiektów infrastruktury na cele ukierunkowania ruchu turystycznego albo edukacji przyrodniczej
    • WLWK-PLRO074 – Liczba opracowanych dokumentów planistycznych z zakresu ochrony przyrody
    • WLWK-PLRO199 – Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami (EFRR/FST/FS)
    • WLWK-PLRO073 – Liczba przeprowadzonych kampanii informacyjno-edukacyjnych kształtujących świadomość ekologiczną
    • WLWK-PLRO071 – Liczba wspartych form ochrony przyrody
    • WLWK-PLRO069 – Powierzchnia obszarów chronionych i cennych przyrodniczo innych niż Natura 2000 objętych działaniami ochronnymi i odtwarzającymi
    • WLWK-PLRO072 – Powierzchnia parków krajobrazowych objętych wsparciem w ramach realizacji zadań objętych planami ochrony
    • WLWK-PLRO070 – Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony
    • WLWK-RCO038 – Powierzchnia wspieranych zrekultywowanych gruntów
    • WLWK-RCO036 – Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu

    • WLWK-RCR052 – Grunty zrekultywowane wykorzystywane jako tereny zielone, pod budowę lokali socjalnych lub pod działalność gospodarczą lub inną
    • WLWK-PLRR042 – Liczba gatunków zagrożonych, dla których wykonano działania ochronne
    • WLWK-PLRR044 – Liczba inwazyjnych gatunków obcych, wobec których podjęto działania ograniczające ich negatywny wpływ
    • WLWK-PLRR051 – Liczba przedsięwzięć proekologicznych
    • WLWK-RCR095 – Ludność mająca dostęp do nowej lub udoskonalonej zielonej infrastruktury
    • WLWK-RCR050 – Ludność odnosząca korzyści ze środków na rzecz jakości powietrza
    • WLWK-PLRR043 – Powierzchnia obszarów chronionych, dla których opracowano dokumenty planistyczne
    • WLWK-PLRR050 – Średnioroczna liczba odbiorców działań edukacji przyrodniczej we wspartych ośrodkach