Działanie FESL.02.14 Ochrona przyrody i bioróżnorodności

Cel szczegółowy

EFRR/FS.CP2.VII – Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia

Wysokość alokacji ogółem (EUR)
62 478 717,00
Wysokość alokacji UE (EUR)
62 478 717,00

Zakres interwencji

078 – Ochrona, regeneracja i zrównoważone wykorzystanie obszarów Natura 2000, 079 – Ochrona przyrody i różnorodności biologicznej, dziedzictwo naturalne i zasoby naturalne, zielona i niebieska infrastruktura

Opis działania

Typy projektu:

  • Ochrona i regeneracja obszarów chronionych wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną zwiększającą poziom świadomości ekologicznej.
  • Ochrona różnorodności biologicznej wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną zwiększającą poziom świadomości ekologiczne
  1. Ochrona i regeneracja obszarów chronionych wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną zwiększającą poziom świadomości ekologicznej.

W ramach działania przewiduje się zabiegi ochronne in-situ oraz/lub ex-situ zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych, m.in.: 

  • introdukcja/reintrodukcja,  
  • przesadzenie/przesiedlenie,
  • wspomaganie rozmnażania na stanowiskach dotychczasowych,
  • wyznaczanie i ochrona korytarzy migracyjnych w ramach ochrony,
  • działania mechaniczne/ chemiczne/ biologiczne oraz mieszane, umożliwiające wyeliminowanie, kontrolę lub odizolowanie inwazyjnych gatunków obcych (IGO).

Objęte wsparciem mogą być wszystkie formy ochrony przyrody, za wyjątkiem parków narodowych. Jako
element projektu dopuszcza się finansowanie przedsięwzięć dotyczących opracowania dokumentów
planistycznych z uwzględnieniem obszarów chronionych, inwentaryzacji przyrodniczych, a także innych
opracowań np. planów zadań ochronnych, z wyłączeniem obszarów Natura 2000, dla których możliwa
jest wyłącznie aktualizacja planów ochrony parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody, które
dotychczas uwzględniały zakres planów zadań ochronnych dla fragmentów obszarów Natura 2000.
Przedsięwzięcia, które nie przyczyniają się do ochrony, odnowy oraz zrównoważonego użytkowania
obszarów chronionych, m.in. parkingi, drogi dojazdowe, nie będą kwalifikowalne.
W ramach inwestycji związanych z ochroną i zachowaniem różnorodności biologicznej obligatoryjnym
elementem projektu będzie kampania informacyjno-edukacyjna zwiększająca poziom świadomości
ekologicznej społeczeństwa.

2. Ochrona różnorodności biologicznej wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną zwiększającą poziom świadomości ekologicznej.

Wsparcie skierowane będzie na działania mające na celu tworzenie miejsc ochrony różnorodności biologicznej na obszarach miejskich i pozamiejskich priorytetowo w oparciu o gatunki rodzime, m.in.:

  • banki genowe,
  • rewaloryzacja parków miejskich,
  • ogrody botaniczne,
  • ekoparki,
  • ogrody społeczne,
  • ogólnodostępna zieleń miejska.

Dla miast do 20 tys. Mieszkańców (z wyłączeniem stolic powiatów z przedziałów 15-20 tys. mieszkańców
oraz projektów strategicznych) przewiduje się wsparcie na przedsięwzięcia służące rozwojowi zielonej i
błękitnej infrastruktury w celu dostarczenia szerokiego wachlarza usług ekosystemowych oraz ochrony
różnorodności biologicznej na terenach miejskich i pozamiejskich. Elementy tej infrastruktury,
odpowiednio zagospodarowane poprawiają mikroklimat, wspomagają zasilanie wód gruntowych, ale
przede wszystkim stanowią cenne siedliska fauny i flory. Ten element projektu kwalifikowalny jest tylko
w przypadku jego uzupełniającego charakteru.
W ramach inwestycji związanych z ochroną i zachowaniem przyrody i różnorodności biologicznej
obligatoryjnym elementem projektu będzie kampania informacyjno-edukacyjna zwiększająca poziom
świadomości ekologicznej społeczeństwa.

Obligatoryjne warunki wsparcia.

W przypadku inwestycji polegającej na ochronie in-situ i ex-situ zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach parków krajobrazowych lub rezerwatów przyrody realizowanych równocześnie na obszarach Natura 2000 pokrywających się z przedmiotowymi terenami parków krajobrazowych lub rezerwatów przyrody, konieczne jest wykazanie, iż brak jest planowanej/realizowanej interwencji z FEnIKS oraz konieczne jest uzyskanie zgody organu nadzorującego ten obszar.

Brak możliwości wsparcia dla działań na obszarach Natura 2000 niepokrywających się z terenami parków krajobrazowych lub rezerwatów przyrody.

Działania realizowane na obszarach Natura 2000 pokrywających się z parkiem krajobrazowym lub rezerwatem przyrody ograniczone terytorialnie do jednego województwa.

Brak możliwości wsparcia dla działań realizowanych na obszarze parków narodowych.
Wsparcie projektów infrastrukturalnych niezwiązanych z bezpośrednią ochroną gatunków i siedlisk, takich jak centra bioróżnorodności i ich wyposażenie, banki genów oraz infrastruktura związana z ukierunkowaniem turystyki, wyniesie maksymalnie 30% kosztów kwalifikowanych projektu.

Przewiduje się wsparcie dla obszarów strategicznej interwencji o znaczeniu krajowym, wskazanych w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego stąd pulę środków OSI dedykuje się dla:
miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, tj. Bytom, Jastrzębie-Zdrój, Piekary Śląskie, Rydułtowy, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, ŚwiętocProjekt zgodny z zasadą deinstytucjonalizacji.hłowice, Zabrze, Zawiercie; obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją, tj. Koniecpol, Irządze, Rajcza, Ujsoły.

Działanie będzie realizowane z uwzględnieniem zasad horyzontalnych (zgodnie z art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r.), a obowiązek ich stosowania wynika z Umowy Partnerstwa, programu oraz wytycznych.

Ze względu na upowszechnianie modelu edukacji włączającej (zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób
z niepełnosprawnościami) szkoły specjalne i inne placówki, które prowadzą do segregacji lub utrzymania
segregacji jakiejkolwiek grupy defaworyzowanej lub zagrożonej wykluczeniem społecznym, nie będą
wspierane w zakresie infrastruktury i wyposażenia. Projekt zgodny z zasadą deinstytucjonalizacji.

Preferowane warunki wsparcia

Przy realizacji inwestycji zalecane jest wykorzystanie dobrych praktyk w zakresie ochrony środowiska, w szczególności standardów ochrony drzew [Standardy Ochrony Drzew – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – Portal Gov.pl (www.gov.pl)].

Preferowana będzie również realizacja zielonych zamówień publicznych w oparciu o opracowane przez KE wspólne kryteria możliwe do stosowania w państwach członkowskich Unii.

We wszystkich projektach, w których będzie to zasadne i możliwe będą musiały zostać zastosowane rozwiązania w zakresie obiegu cyrkularnego (w tym efektywności energetycznej i użycia energii ze źródeł odnawialnych) jak również elementy sprzyjające adaptacji do zmian klimatu.

Premiowane będą projekty, które mają istotny wkład w realizację jednego z sześciu celów środowiskowych określanych w rozporządzeniu (UE) 2020/852.

Premiowane będą projekty realizujące założenia Nowego Europejskiego Bauhausu.

Możliwe jest wsparcie lub preferencje w obszarze ochrony, regeneracji i zrównoważonego wykorzystania obszarów chronionych dla przedsięwzięć odpowiadających potrzebom lokalnym w uzgodnieniu z Lokalnymi Grupami Działania.

Premiowane projekty powiązane z utrzymaniem transgranicznych korytarzy ekologicznych. W przedmiotowym obszarze identyfikuje się potencjał współpracy opartej na wymianie doświadczeń, np. w zakresie korytarzy ekologicznych lub wykorzystując wyniki innych programów, np. LIFE+, dążąc do synergii z dorobkiem europejskich i krajowych instrumentów współpracy.

Premiowane będą projekty realizujące założenia Nowego Europejskiego Bauhausu.

Maksymalny % poziom dofinansowania UE w projekcie
85
Maksymalny % poziom dofinansowania całkowitego wydatków kwalifikowalnych na poziomie projektu (środki UE + współfinansowanie ze środków krajowych przyznane beneficjentowi przez właściwą instytucję)
85
Pomoc publiczna – unijna podstawa prawna
Bez pomocy, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Pomoc publiczna – krajowa podstawa prawna
Bez pomocy, Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 września 2022 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów na lata 2021–2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2062), W przygotowaniu
Uproszczone metody rozliczania
do 7% stawka ryczałtowa na koszty pośrednie (podstawa wyliczenia: koszty bezpośrednie) [art. 54(a) CPR]
Forma wsparcia
Dotacja
Dopuszczalny cross-financing (%)
0
Sposób wyboru projektów
Konkurencyjny, Niekonkurencyjny
Realizacja instrumentów terytorialnych
Nie dotyczy
Typ beneficjenta – ogólny
Administracja publiczna, Organizacje społeczne i związki wyznaniowe, Partnerstwa, Przedsiębiorstwa
Typ beneficjenta – szczegółowy
Duże przedsiębiorstwa, Jednostki Samorządu Terytorialnego, Lokalne Grupy Działania, MŚP, Organizacje pozarządowe, Partnerstwa instytucji pozarządowych, Partnerstwa Publiczno-Prywatne, Pozarządowe organizacje turystyczne, Wspólnoty, spółdzielnie mieszkaniowe i TBS
Słowa kluczowe
bioróżnorodność, edukacja_ekologiczna, ochrona_czynna, ochrona_gatunków, ochrona_siedlisk, ochrona_środowiska, zielona_infrastruktura
Wielkość podmiotu (w przypadku przedsiębiorstw)
Duże, Małe, Mid caps, Mikro, Small mid caps, Średnie
Kryteria wyboru projektów

  • WLWK-PLRO171 – Liczba jednolitych części wód, w których realizacja projektu przyczyniła się do poprawy stanu/potencjału
  • WLWK-PLRO176 – Liczba nowych/zmodernizowanych stanowisk pomiarowych na potrzeby monitoringu stanu środowiska
  • WLWK-PLRO132 – Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (EFRR/FST/FS)
  • WLWK-PLRO074 – Liczba opracowanych dokumentów planistycznych z zakresu ochrony przyrody
  • WLWK-PLRO199 – Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami (EFRR/FST/FS)
  • WLWK-PLRO073 – Liczba przeprowadzonych kampanii informacyjno-edukacyjnych kształtujących świadomość ekologiczną
  • WLWK-PLRO071 – Liczba wspartych form ochrony przyrody
  • WLWK-PLRO144 – Liczba wspartych obiektów w miejscach dziedzictwa naturalnego
  • WLWK-PLRO069 – Powierzchnia obszarów chronionych i cennych przyrodniczo innych niż Natura 2000 objętych działaniami ochronnymi i odtwarzającymi
  • WLWK-PLRO072 – Powierzchnia parków krajobrazowych objętych wsparciem w ramach realizacji zadań objętych planami ochrony
  • WLWK-PLRO070 – Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony
  • WLWK-RCO038 – Powierzchnia wspieranych zrekultywowanych gruntów
  • WLWK-PLRO174 – Powierzchnia zrekultywowanych jezior/sztucznych zbiorników
  • WLWK-RCO036 – Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu
  • WLWK-RCO026 – Zielona infrastruktura wybudowana lub zmodernizowana w celu przystosowania się do zmian klimatu

  • WLWK-PLRR042 – Liczba gatunków zagrożonych, dla których wykonano działania ochronne
  • WLWK-PLRR044 – Liczba inwazyjnych gatunków obcych, wobec których podjęto działania ograniczające ich negatywny wpływ
  • WLWK-PLRR051 – Liczba przedsięwzięć proekologicznych
  • WLWK-RCR095 – Ludność mająca dostęp do nowej lub udoskonalonej zielonej infrastruktury
  • WLWK-RCR001 – Miejsca pracy utworzone we wspieranych jednostkach
  • WLWK-PLRR043 – Powierzchnia obszarów chronionych, dla których opracowano dokumenty planistyczne
  • WLWK-PLRR002 – Wartość inwestycji prywatnych uzupełniających wsparcie publiczne – dotacje