Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia – Kujawy Pomorze

Wsparciem objęte zostaną przedsięwzięcia zwiększające potencjał przyrodniczy regionu poprzez działania bezpośrednio związane z ochroną siedlisk i gatunków, w szczególności na terenach parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody, ochroną ex situ w ogrodach botanicznych i zoologicznych oraz projekty w zakresie zwalczania inwazyjnych gatunków obcych. Istotne będzie wsparcie dla terenów leśnych, które należą do funkcjonalnych obszarów przyrodniczych spełniających ważną rolę środowiskotwórczą dla szeregu gatunków związanych ze zbiorowiskami lądowymi. Działania będą ukierunkowane przede wszystkim na zahamowanie spadku różnorodności biologicznej i ochronę siedlisk oraz cennych krajobrazów, jak również utrzymanie i odbudowę funkcji ekosystemów. W szerszym niż w perspektywie 2014-2020 zakresie zamierza się wspierać działania związane z realizacją celów ochrony obszarów Natura 2000, które wynikać będą z priorytetowych ram działań (PAF) i ze sporządzonych dla tych obszarów dokumentów planistycznych. Ze względu na występujący problem zwiększonej presji wynikającej z nasilenia ekstremalnych zjawisk pogodowych, m.in. okresów suszy, fal upałów, gwałtownych opadów deszczu, porywistych wiatrów, szczególne znaczenie będą miały działania służące przygotowaniu ekosystemów leśnych, wodnych i wodno-błotnych na występowanie tych zjawisk. Z punktu widzenia ochrony siedlisk najistotniejsze będą działania związane z utrzymaniem obszarów wodno-błotnych lub ich odtwarzaniem. Zamierza się również wspierać działania z zakresu aktywnej ochrony przyrody, w szczególności w odniesieniu do gatunków zwierząt, roślin i grzybów zmniejszających swą liczebność i narażonych na wyginięcie.

Istotne znaczenie będą miały działania rozwijające infrastrukturę związaną z właściwym ukierunkowaniem ruchu turystycznego na obszarach cennych przyrodniczo, zapewniającą zarówno lepszą ochronę wartości przyrodniczych przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów, a jednocześnie przyczyniającą się do zwiększenia atrakcyjności turystycznej tych obszarów. Wsparcie infrastruktury turystycznej na obszarach chronionych będzie jednak ograniczone do inwestycji, które będą służyły wyłącznie ochronie środowiska naturalnego poprzez skanalizowanie ruchu turystycznego oraz zapewnią ograniczenie degradacji środowiska przyrodniczego w miejscach przemieszczania się i wypoczynku osób zwiedzających.

Wspierane będą również działania zmierzające do lepszego zinwentaryzowania zasobów siedlisk i gatunków. Spowoduje to poprawę jakości i efektywności zarówno systemu zarządzania zasobami przyrody, jak i systemu ocen oddziaływania na środowisko oraz innych narzędzi planowania rozwoju na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Skuteczna ochrona zasobów różnorodności biologicznej i krajobrazu wymaga obiektywnej oceny i weryfikacji powierzchni chronionych. W przypadku projektów infrastrukturalnych, które nie są związane z bezpośrednią ochroną gatunków i siedlisk, takich jak centra różnorodności biologicznej, banki genów i infrastruktura związana z kanalizacją ruchu turystycznego, wsparcie wyniesie maksymalnie 30% alokacji na Cel szczegółowy 2(vii).

Niezbędnym uzupełnieniem powyższych działań będą działania informacyjno-edukacyjne podnoszące świadomość mieszkańców w zakresie właściwych zachowań społecznych w odniesieniu do dziedzictwa przyrodniczego i walorów krajobrazowych regionu. W odniesieniu do prowadzonej działalności statutowej podmiotów zarządzających obszarami chronionymi możliwe będzie wsparcie realizacji samodzielnych projektów edukacyjnych w oparciu o posiadaną bazę edukacyjną.

Wspierane będzie również doposażenie ośrodków prowadzących działalność w zakresie edukacji ekologicznej. Szczególnie tego rodzaju działalność będzie wspierana w odniesieniu do obszaru Rezerwatu Biosfery „Bory Tucholskie”. W ograniczonym zakresie wsparcie będą mogły uzyskać również projekty dotyczące budowy i modernizacji ośrodków edukacji ekologicznej, rozumianej jako dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz unowocześnienie i dostosowanie do realizacji zadań z zakresu edukacji ekologicznej w sposób atrakcyjny i nowoczesny. Inwestycje, które nie przyczyniają się do ochrony, odnowy oraz zrównoważonego użytkowania obszarów chronionych, jak np. parkingi czy też drogi dojazdowe nie będą kwalifikowalne.

W celu lepszego monitorowania stanu środowiska oraz edukacji i szerszego zainteresowania społeczności lokalnej ochroną środowiska naturalnego przewiduje się wsparcie funkcjonowania tzw. strażników środowiskowych.

W celu uzyskania informacji o elementach przyrody występujących na danym terenie wspierana będzie inwentaryzacja przyrodnicza. Przewiduje się także wsparcie związane z opracowaniem planów ochrony dla obszarów chronionych.

Wdrożenie powyższych założeń przyczyni się do zwiększenia stopnia ochrony obszarów cennych przyrodniczo, pozwalając jednocześnie na zrównoważone korzystanie z zasobów środowiska (działalność wykorzystująca lokalne zasoby przyrodnicze) i promowanie jego walorów. Działania związane z edukacją ekologiczną przełożą97się natomiast na długofalowe efekty w postaci większej świadomości ekologicznej mieszkańców w zakresie użytkowania środowiska, zarządzania jego elementami oraz działania na rzecz jego ochrony.

Projekty w ramach celu szczegółowego wybierane będą w trybie konkurencyjnym oraz niekonkurencyjnym. Zastosowanie trybu niekonkurencyjnego wynika ze strategicznego znaczenia projektu dla społecznogospodarczego rozwoju regionu. Te projekty muszą realizować cele określone w SRW, znajdować się w wykazie projektów kluczowych SRW lub ich zakres musi być wyraźnie opisany w treści tej Strategii. Należy zaznaczyć, iż SRW jest dokumentem, który został przygotowany z pełnym poszanowaniem zasad partnerstwa i przejrzystości.

Działania zostały ocenione jako zgodne z zasadą DNSH