Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia – Pomorze

Wsparcie będzie realizowane w sposób kompleksowy i koordynowany przez SWP i zostanie ukierunkowane na wdrażanie zapisów planów ochrony parków krajobrazowych. Możliwe będzie wsparcie działań wynikających z planów zadań ochronnych lub planów ochrony obszarów Natura 2000, w tym na obszarach pokrywających się z obszarami parków krajobrazowych oraz wdrażanie zapisów planów ochrony rezerwatów przyrody pokrywających się z obszarami parków krajobrazowych na zasadach komplementarności z programem krajowym. Możliwa będzie także aktualizacja planów ochrony parków krajobrazowych. Działania z zakresu ochrony przyrody będą również realizowane na obszarach chronionego krajobrazu, na obszarach użytków ekologicznych oraz w obrębie korytarzy ekologicznych, co będzie prowadzić do ograniczenia degradacji środowiska, przeciwdziałać utracie zasobów różnorodności biologicznej oraz wzmacniać spójność i ciągłość struktury ekologicznej województwa. Dofinansowanie będą mogły także uzyskać przedsięwzięcia dotyczące poprawy stanu cennych gatunków i siedlisk przyrodniczych, w tym ochrony ekosystemu strefy przybrzeżnej Morza Bałtyckiego.

Na terenach wymienionych powyżej wspierana będzie w szczególności:

• ochrona zagrożonych gatunków, siedlisk przyrodniczych i ekotonów,
• opracowanie i wdrożenie programów odtwarzania i renaturalizacji ekosystemów,
• przywracanie właściwego składu gatunkowego siedlisk przyrodniczych leśnych,
• eliminacja obcych gatunków inwazyjnych,
• budowa lub przebudowa przepustów i przejść dla zwierząt.

Interwencja w zakresie ochrony wód i ekosystemów od wód zależnych, w szczególności jezior zostanie ukierunkowana na urządzanie i zagospodarowanie terenów wokół rzek, jezior i zbiorników wodnych w celu ograniczenia spływu zanieczyszczeń powierzchniowych i antropopresji oraz wspieranie działań w zlewni bezpośredniej jeziora, mających na celu ochronę ekosystemu tego jeziora. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jako element uzupełniający kompleksowych projektów:

• ochrona zagrożonych gatunków, siedlisk przyrodniczych i ekotonów,
• mających na celu ochronę cennych siedlisk wodnych, w tym jezior wrażliwych na eutrofizację, w szczególności jezior lobeliowych, związanych z potwierdzoną koniecznością redukcji bezpośredniego, znaczącego negatywnego wpływu ścieków bytowych na jakość wód w jeziorach,
• ukierunkowanych na poprawę jakości wód jezior stanowiących JCWP zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych, ze względu na zanieczyszczenia komunalne,
• dotyczących rekultywacji jezior,

dopuszcza się, budowę lub rozbudowę systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków poza obszarami aglomeracji wyznaczonymi w KPOŚK, z alokacją w wysokości 1,0 mln EUR.

Wsparcie zostanie skierowane również na ochronę obszarów podmokłych, przede wszystkim torfowisk. W tym zakresie finansowane będą mogły być działania, których głównym celem jest ochrona przyrody. Mogą to być zarówno działania renaturalizacyjne, jak i rozwój małej infrastruktury chroniącej obszary podmokłe, jak np. kładki nad torfowiskami czy odtwarzanie małych urządzeń wodnych zatrzymujących wodę na torfowisku, a także na działania wpływające na ograniczenie dopływu zanieczyszczeń, np. poprzez tworzenie stref buforowych.

Uzupełniająco możliwa będzie także realizacja projektów dotyczących:

• wsparcia infrastruktury turystycznej na obszarach chronionych, które będzie ograniczone do inwestycji służących wyłącznie ochronie środowiska naturalnego, poprzez skanalizowanie ruchu turystycznego oraz zapewnienie ograniczenia degradacji środowiska przyrodniczego w miejscach przemieszczania się i wypoczynku osób zwiedzających,
• tworzenia i rozwoju ośrodków pomocy i rehabilitacji dzikich zwierząt,
• przywracania, ochrony i wzmacniania różnorodności biologicznej na obszarach miejskich i pozamiejskich, w oparciu przede wszystkim o gatunki rodzime,
• rekultywacji terenów zdegradowanych w wyniku składowania odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych na terenach będących we władaniu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Rekultywacja powinna prowadzić w pierwszej kolejności do przeznaczenia terenu na cele przyrodnicze lub społeczne oraz zagospodarowania terenów zieleni miejskiej. Wsparcie może zostać udzielone w przypadkach, gdy podmiot odpowiedzialny za degradację terenu lub nielegalne składowanie odpadów nie może zostać zidentyfikowany lub nie może być odpowiedzialny za finansowanie rekultywacji zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” oraz dyrektywą 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu.

Inwestycje, które nie przyczyniają się do ochrony, odnowy oraz zrównoważonego użytkowania obszarów chronionych, takie jak np. parkingi czy drogi dojazdowe, nie będą kwalifikowalne w celu szczegółowym 2 (vii).

Na wsparcie projektów infrastrukturalnych niezwiązanych bezpośrednio z ochroną siedlisk
i gatunków chronionych, takich jak ośrodki pomocy i rehabilitacji dzikich zwierząt, czy elementów infrastruktury turystyczno-rekreacyjnej w ramach projektów dotyczących przywracania, ochrony
i wzmacniania różnorodności biologicznej na obszarach miejskich i pozamiejskich oraz infrastruktury związanej z kanalizowaniem ruchu turystycznego, zostanie skierowane maksymalnie 30% alokacji przeznaczonej na cel szczegółowy 2 (vii).

W ramach celu szczegółowego wspierane będą ponadto projekty edukacyjne podnoszące poziom wiedzy i kompetencji mieszkańców, pracowników jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstw w zakresie ochrony i zachowania przyrody, w tym zagrożonych gatunków, różnorodności biologicznej oraz ochrony wód i ekosystemów od wód zależnych. Projekty te swoim zasięgiem będą obejmowały maksymalnie obszar całego województwa pomorskiego.

Preferowane będą projekty:

• realizowane na obszarach Natura 2000,
• realizowane na obszarach wpisujących się w strukturę korytarzy ekologicznych wg Planu zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego,
• realizowane na obszarach krajobrazów priorytetowych wyznaczonych w audycie krajobrazowym dla województwa pomorskiego,
• uzgodnione w ramach ZPT.