Bory Tucholskie to największy kompleks borów sosnowych w Polsce. Położone w województwie kujawsko-pomorskim, obejmują obszar ponad 250 tysięcy ha. Jest to kraina o niepowtarzalnym klimacie, gdzie zielone połacie lasów otacza kilkaset krystalicznie czystych leśnych jezior, rozliczne strumienie oraz rzeki Brda i Wda, będące popularnym miejscem spływów kajakowych.
Niezwykły krajobraz Borów Tucholskich sprawia, że od lat cieszą się one niesłabnącą popularnością wśród grzybiarzy, wędkarzy oraz amatorów aktywnego wypoczynku na łonie przyrody. Na odwiedzających czekają liczne atrakcje – leśne ścieżki, wioski tematyczne i miejsca odpoczynku położone poza obszarami chronionymi, a jednak w ramach Parku Narodowego Bory Tucholskie.
Nieskażona przyroda w połączeniu z zachowanym dziedzictwem kulturowym skłoniły UNESCO do ustanowienia światowego Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie – dziesiątego i jednocześnie największego w Polsce.
Unikalnym elementem krajobrazu Borów Tucholskich są jeziora lobeliowe o bardzo czystej i ubogiej w składniki odżywcze wodzie. Ich nazwa pochodzi od lobelii jeziornej, rzadkiej rośliny o białych kwiatach, porastającej brzegi zbiorników wodnych.
Różnorodność ekosystemów borów sosnowych, żyznych lasów łęgowych i ubogich, kserotermicznych stoków, jezior i rzek sprawia, że występuje tu wiele gatunków roślin i zwierząt. Największą grupę kręgowców stanowią ptaki – ponad 130 gatunków.
W urwistych brzegach rzek gniazduje zimorodek – symbol Tucholskiego Parku Krajobrazowego, natomiast pas trzcin i szuwarów zasiedla błotniak stawowy. Do najcenniejszych gatunków, spośród których kilka umieszczonych zostało w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, należą bocian czarny, bąk, bielik, puchacz, derkacz i żuraw – jeden z największych ptaków występujących w Polsce.
Żurawie można łatwo rozpoznać po głosie zwanym klangorem, przypominającym głośne „krii”. Są to ptaki wędrowne, przed odlotem zbierają się w stałych miejscach – na jeziorach i łąkach, by w październiku ruszyć w wędrówkę na południowy zachód. Jednym z takich miejsc jest Jezioro Ostrowite, gdzie jesienią nocuje nawet 2000 osobników.
Widok setek ptaków lecących wysoko w kluczach oraz ich donośny melodyjny klangor wywiera niesamowite wrażenie na obserwatorach. Warto ich wypatrywać podczas wycieczek w pogodne jesienne dni.
Przyroda Borów Tucholskich przyciąga wielu turystów, dlatego flora i fauna tego obszaru wymaga aktywnej i stałej ochrony. W tym celu przygotowano dla odwiedzających infrastrukturę turystyczną, z której mogą oni nieodpłatnie korzystać.
Dzięki środkom unijnym na terenie powiatu tucholskiego oraz gmin Brusy i Czersk powstało 21 miejsc do wypoczynku wyposażonych w elementy małej infrastruktury. Można tu zostawić samochód i ruszyć w dalszą drogę pieszo lub rowerem.
Odnowiono i uzupełniono oznakowanie ponad 550 km szlaków turystycznych. Stworzono spójny i nowoczesny standard oznakowania terenu oraz jedyny w swoim rodzaju system „Mówiących kamieni” – w miejscach atrakcyjnych turystycznie umieszczone zostały głazy z informacją o danym obiekcie.
Wspomniane elementy kierują turystę do najbardziej atrakcyjnych zakątków Borów Tucholskich w bezpieczny dla ludzi i przyrody sposób.