Wśród zasad horyzontalnych w perspektywie finansowej 2021–2027 pojawiła się nowa zasada „nie czyń poważnych szkód” (ang. Do No Significant Harm, DNSH). Podstawą prawną do wprowadzenia zasady jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 2020/852 w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje. Programy finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności muszą być zgodne z założeniami i celami polityki klimatycznej Unii oraz nie mogą działać na szkodę środowiska.
Przestrzeganie tej zasady ma na celu polepszenie trudnej sytuacji klimatycznej, z jaką mają do czynienia kraje Wspólnoty. Efektami mają być: zmniejszanie skutków i przystosowanie do zmian klimatu, ochrona środowiska, zasobów morskich, wodnych, utrzymanie bioróżnorodności oraz zapobieganie degradacji ekosystemów. Wprowadzony priorytet gospodarki o obiegu zamkniętym ma wzmocnić recykling i zmniejszyć ilość powstających odpadów oraz ograniczyć zanieczyszczenia wód, gleb i powietrza.
Każde państwo członkowskie ma obowiązek oceny zgodności wdrażanego programu z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Da to gwarancję przekazania dofinansowań krajom i projektom, które działają zgodnie z zasadami i polityką Unii.
Na każdym etapie projektu, tj. podczas przygotowywania dokumentacji do wniosku o dofinansowanie, ubiegania się o dofinansowanie i realizacji projektu, należy pamiętać o weryfikowaniu ww. zasady oraz przygotować dokumentację dotyczącą np.: uwarunkowań środowiskowych, efektywności energetycznej, ewidencji gazów, odpadów, zużycia wody.
W przypadku gdy instytucja realizująca projekt będzie chciała wprowadzić zmiany w projektach, zasada „nie czyń poważnych szkód” nadal będzie musiała być przestrzegana.
Ocena DNSH dla Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko:
Przykłady oceny DNSH w Funduszach Europejskich dla regionów:
Poradnik weryfikacji inwestycji pod względem wpływu na klimat i adaptacji do zmian klimatu w okresie programowania UE 2021-2027:
Zasada DNSH a zielone zamówienia publiczne:
Organizacja wydarzeń w zielonym standardzie:
Punkt dla Przyrody przygotował przykładowy katalog opisów działań i dowodów potwierdzających realizację projektu w zgodzie z zasadą DNSH. Nie jest to katalog obligatoryjny i zamknięty, należy go dostosować do założeń i warunków realizowanego projektu:
